ዋጋዎችን ልትቆጣጠራቸው አትችልም፤ በዓለም ውስጥ በየአካባቢው ተሞክሮ አልተቻለም፣ አቶ ቡልቻ ደመቅሣ ለአሜሪካ ድምፅ

በ ሰሎሞን አባተ | ፒተር ሃይንላይን | አዲስ አበባ | ዋሽንግተን ዲ.ሲ. 17 January, 2011 —

የኢትዮጵያ ዓመታዊ የግሽበት መጠን ባለፈው ታኅሣስ ውስጥ በ14 ነጥብ 5 ከመቶ ማሻቀቡ ተዘግቧል፡፡ ይህ የሆነው ደግሞ በብር የምንዛሪ አቅም ላይ በተደረገው ቅነሣ ምክንያት በተለይ የምግብ ዋጋ በመጨመሩ ምክንያት መሆኑ ተሰምቷል፡፡

አዲሱ የዋጋ ተመን ቁጥጥር ምናልባት የዋጋውን ውድነት ሳያረግበው እንደማይቀር መንግሥት ተስፋ እንዳለው የአሜሪካ ድምፁ ዘጋቢ ፒተር ሃይንላይን ከአዲስ አበባ ባስተላለፈው ዘገባ አመልክቷል፡፡

የግሽበቱ መጠን በኅዳር ከነበረበት 10.2 ከመቶ በታኅሣስ ወደ 14.5 ከመቶ ማሻቀቡን የጠቆመው ማዕከላዊው የስታቲስቲክስ መሥሪያ ቤቷ ባለፈው ሣምንት ባወጣው መረጃ ነው፡፡

በኤጀንሲው መግለጫ መሠረት የምግብ አቅርቦቶች ዋጋ ወደ ዘጠኝ ከመቶ፣ ምግብ ያልሆኑ ሸቀጣሸቀጥ ደግሞ ወደ 23 ከመቶ በሚጠጋ መጠን አድጓል፡፡

መንግሥት ባለፈው መስከረም በወሰደው የብር የምንዛሪ አቅም ማስተካከያ እርምጃ የዶላርን ምንዛሪ በ17 ከመቶ ካሣደገ ወዲህ ከውጭ በሚገቡ ዕቃዎች ላይ የዋጋው መጠን በእጅጉ ንሯል፡፡

ባለፈው ዓመት የኢትዮጵያ የንግድ አለመመጣጠን ከፍተኛ እንደነበረና ወደ 5.8 ቢልዮን ዶላር የንግድ ጉድለት እንደተመዘገበ ታውቋል፡፡ ይህ ጉድለት የሚታየው 1.2 ቢልዮን ዶላር በሚያስገኝላት ወጭ ንግዷ እና 7 ቢልዮን ዶላር በሚያስወጣት ገቢ ንግዷ መካከል ነው፡፡

በምግቡና በእህል ገበያ ላይ የሚታየው ዋጋ እጅግ በመናሩ ምክንያት መንግሥት በወዲያኛው ሣምንት በበርካታ ሸቀጦች ላይ የዋጋ ተመንና ቁጥጥር ጀምሯል፡፡

በዳቦ፣ በሥጋ፣ በስኳር፣ በመጠጦችና በምግብ ዘይት ላይ የተጣለው ጣሪያ እንዲሁም እዚህ ግባ የማይባል የተዳከመ ገቢ ያለውን ሸማች በብዙ ያስደሰተ መሆኑ ቢነገርም በሌላ በኩል ደግሞ ትርፋቸው አብዝቶ ተጎድቶባቸዋል የተባሉ አቅራቢዎችና ቸርቻሪዎችን ቅር እንዳሰኘና እንዳበሣጨ ይሰማል፡፡ (የኢትዮጵያ አማካይ የነፍስ ወከፍ ገቢ በዓመት ከ400 የአሜሪካ ዶላር በታች ነው፡፡)

አንዳንድ ነጋዴዎች ‘እንድሸጥ እየተገደድን ያለነው ሸቀጦቹን ካስገባንበት ባነሰ ዋጋ ነው’ እያሉ ቅሬታቸውን በይፋ ይናገራሉ፡፡

ባለፈው ሣምንት ውስጥ ከተመን በላይ ሲሸጡ የተገሁነ ከመቶ በላይ ቸርቻሪዎችን ሱቆች መንግሥት መዝጋቱን የዜና ምንጮችና ዘገባዎች ጠቁመዋል፡፡ እንዲህ ዓይነት የዋጋ ተመን ጥሰቶች ከተደጋገሙ ደግሞ ለከባድ ቅጣትና ለእሥርም ሊዳርጉ እንደሚችሉ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷል፡፡

በሌላ በኩል ደግሞ ይህ የዋጋ ቁጥጥር ‘የገበያውን ሥርዓት ያዛባል’ ሲሉ ተቃዋሚዎችና የምጣኔ ኃብት ባለሙያዎች እያስጠነቀቁ መሆናቸው ይሰማል፡፡ ‘እንዲህ ዓይነቱ አሠራር በተደጋጋሚ ተሞክሮ ፍሬያማ ሳይሆን ቀርቷል፤ ምርታማነትንም ያደናቅፋል’ ይላሉ፡፡

”በመንግሥት ስህተት የንግዱን ማኅበረሰብ መወንጀልና መክሰስ አግባብ አይደለም” ይላሉ ጡረታ ላይ ያሉት የሕግ ባለሙያና የቀድሞ የዓለም ባንክ ዳይሬክተር ቡልቻ ደመቅሣ፡፡

”እኔ በቸርቻሪዎቹና በነጋዴዎቹ አላዝንም፤ ይልቅ የማዝነው ዋጋን በመቆጣጠር ጉልበቱ በሚመካው መንግሥት ነው፡፡ ዋጋዎችን ልትቆጣጠራቸው አትችልም፤ በዓለም ውስጥ በየአካባቢው ተሞክሮ አልተቻለም፣ ውጤት አላስገኘም፡፡ ጨርሶውኑ አምባገነናዊ ኅብረተሰብ መፍጠርህ ካልሆነ በስተቀር ዋጋን ተቆጣጥሮ ማቆም አይቻልም፡፡” ብለዋል አቶ ቡልቻ ደመቅሣ ለአሜሪካ ድምፅ በሰጡት አስተያየታቸው፡፡

ይህ በእንዲህ እንዳለ ግን ሸማቾች ይህንን የዋጋ ጣሪያ ተመን በስፋት የደገፉት መሆኑ ይነገራል፡፡ ሸንቁጥ ተሾመ ሸማች ናቸው፡፡ የሰዉ ገቢ እጅግ በመመናመኑ ምክንያት ለቀለቡ የሚያወጣውም እያጠረ መምጣቱን ይናገራሉ፡፡ አቶ ሸንቁጥ ከአሜሪካ ድምፅ ዘጋቢ ጋር ሲወያዩ እንዲህ አሉ፡- “መንግሥት የዋጋ ቁጥጥር ማድረጉ በጣም አስፈላጊ ነው፡፡ በነፃው ገበያ ሁሉም እንደፈለገው ዋጋውን ይጨምራል፤ ሰዉ በዚህ ምክንያት መግዛት ይሣነዋል፡፡ በመጨረሻም የሚሸመት ይጠፋል፡፡ የሃገሪቱ ኢኮኖሚና ሕዝቡ እንደፈለጉ ሊያወጡ የሚያስችላቸው አቅም የላቸውም፡፡ በመሆኑም ዋጋውን የማትቆጣጠር ከሆነ ሰዉ ለቸነፈር ይጋለጣል፡፡”

የንግድ ሚኒስቴር በሌሎችም አቅርቦቶች ላይ ቁጥጥሩን የማስፋት ዕቅድ እንዳለው አንድ ባለሥልጣኑ ባለፈው ሣምንት ተናግረዋል፡፡

መንግሥት በያዘው የአምስት ዓመት የምጣኔ ኃብት ዕቅድ ግሽበቱን በስድስት ከመቶ የማውረድ ትልም እንዳለው ባለሥልጣኑ አመልክተዋል፡፡

ዘገባውን ያድምጡ፡፡

Right Click and Choose Save Link/Target As: 

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Share Button
Disclaimer: We are not responsible for any losses or damages that may have caused by using our services. EMF declines all responsibility for the contents of the materials stored by users. Each and every user is solely responsible for the posts.
Posted by on January 18, 2011. Filed under Uncategorized. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.